HƯỚNG DẪN CÁCH MUA TÀI LIỆU VÀ TẢI TÀI LIỆU TỰ ĐỘNG 
HƯỚNG DẪN ĐĂNG KÝ THÀNH VIÊN THƯỜNG 
Biện pháp Phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn và sáng tạo cho học sinh lớp 8 thông qua việc tổ chức một số hoạt động khi dạy môn toán được soạn dưới dạng file word gồm 19 trang. Các bạn xem và tải về ở dưới.
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Thực trạng công tác dạy và học môn toán ở trường THCS ..... – thành phố Bắc Giang
1. Ưu điểm
- Được sự quan tâm giúp đỡ tận tình của Ban giám hiệu nhà trường, tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất.
- Tổ chuyên môn thường xuyên tổ chức dự giờ để giáo viên học hỏi và đúc rút được một số kinh nghiệm về chuyên môn nghiệp vụ.
- Giáo viên được đào tạo qua trường lớp và được phân công giảng dạy đúng chuyên môn.
- Giáo viên bộ môn toán ở trường THCS ..... đa phần là các giáo viên trẻ nên việc tiếp cận công nghệ thông tin, đổi mới phương pháp trong dạy học có phần thuận lợi hơn.
- Học sinh ngoan, nghiêm túc thực hiện các nhiệm vụ mà giáo viên yêu cầu.
2. Hạn chế và nguyên nhân hạn chế
2.1. Giáo viên
- Thực trạng dạy và học môn Toán từ trước đến nay thường đi theo phương pháp dạy học cũ. Phương pháp này lấy người dạy học làm trung tâm, học sinh tiếp thu kiến thức trực tiếp khi đến lớp. Giáo viên sẽ đứng trên bục giảng thuyết trình về nội dung kiến thức và học sinh tiếp thu kiến thức đó một cách thụ động.
- Một số giáo viên đôi khi chưa tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạy học, chưa có được sự đầu tư đối với các tiết dạy trước khi lên lớp, bài giảng chưa tạo được sự hấp dẫn, hứng thú đối với học sinh.
2.2. Học sinh
- Học sinh chưa có phương pháp học tập hợp lý.
- Đa số học sinh khi giải Toán, ban đầu về cơ bản là quá trình bắt chước theo mẫu, tuân thủ quá trình nhận thức chung.
- Trên địa bàn mà trường tôi trực thuộc, một số học sinh là con em nhà nông, công nhân, nội trợ, … điều kiện kinh tế còn khó khăn nên việc đầu tư về vật chất cũng như thời gian cho con cái học tập chưa cao. Sự quan tâm kèm cặp con cái của phụ huynh còn hạn chế.
- Ý thức học tập của một số em chưa cao, phương pháp học tập chưa phù hợp, dẫn đến chất lượng học tập của một số học sinh chưa cao.
- Khả năng tự học ở nhà của các em còn hạn chế bởi các em không biết bắt đầu từ đâu và làm như thế nào. Vì vậy dẫn đến việc các em lười học, chán học.
II. Biện pháp tiến hành
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có viết: “Môn Toán ở trường phổ thông góp phần hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; phát triển kiến thức, kĩ năng then chốt và tạo cơ hội để HS được trải nghiệm, áp dụng toán học vào thực tiễn; tạo lập sự kết nối giữa các ý tưởng toán học, giữa Toán học với thực tiễn, giữa Toán học với các môn học khác, đặc biệt với các môn học thuộc lĩnh vực giáo dục STEM”.
Chính vì thế, nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn cho học sinh trong bộ môn toán 8 thì mỗi giáo viên cần xây dựng các hoạt động phù hợp với từng nội dung kiến thức.
VD: Khi dạy bài: “ Đối xứng trục” – Hình học 8, tôi đưa ra một số biện pháp sau:
1. Biện pháp 1: Tổ chức các hoạt động trải nghiệm
Hoạt động 1: Thực hành gấp giấy tìm trục đối xứng của các hình cơ bản
- Tổ chức thực hiện: Hoạt động theo nhóm 3 HS.
- Phân công nhiệm vụ:
+ HS1: gấp giấy để tìm trục đối xứng.
+ HS2: Kiểm tra lại.
+ HS3:Ghi chép kết quả.
- Yêu cầu cần đạt:
+ HS chuẩn bị trước ở nhà cắt được các hình cơ bản: tam giác thường, tam giác cân, tam giác đều, tứ giác, tứ giác đặc biệt, hình tròn,…
+ HS biết gấp đôi hình sao cho hai nửa chồng khít lên nhau để tìm trục đối xứng của các hình.
- Cách thực hiện:
+ HS gấp đôi các hình cơ bản theo sự hướng dẫn của GV.
+ GV quan sát theo dõi các nhóm thực hiện, hướng dẫn lại nếu các em chưa biết cách thực hiện.
+ Ghi chép kết quả thu được vào bảng tổng kết.
+ Mỗi nhóm cử đại diện lên trình bày kết quả.
+ Cả lớp cùng thảo luận, GV nhận xét và đánh giá kết quả của hoạt động 1.
Hoạt động 2: Tổ chức trò chơi cắt chữ
- Tổ chức thực hiện: Hoạt động theo nhóm 5 HS.
- Chuẩn bị: Giấy màu, kéo, bút chì, thước kẻ, com pa, keo dán, giấy A3 (hoặc giấy A4).
- Cách thực hiện:
+ Thể lệ cuộc chơi:
Trong thời gian 8 phút các đội phải cắt được các chữ có trục đối xứng và ghép lại thành câu có ý nghĩa rồi dán trên giấy A3 hoặc A4.
Đội nào cắt dán đúng các câu có ý nghĩa và có nhiều chữ có trục đối xứng là đội chiến thắng.
+ Yêu cầu cần đạt: các nét chữ đều, các nét thẳng không bị gãy khúc, các nét cong trơn đều, câu có ý nghĩa phù hợp.
- Đánh giá hoạt động:
+ Các nhóm đưa sản phẩm dán lên bảng.
+ Các nhóm nhận xét kết quả của các nhóm khác. Giáo viên nhận xét và đánh giá kết quả của hoạt động 2, công bố và tuyên dương nhóm giành chiến thắng
Hoạt động 3: Em tập làm nhà thiết kế
- Tổ chức thực hiện: Học sinh hoạt động cá nhân
- Chuẩn bị: Giấy A3 (hoặc A4), bút chì, gom tẩy, màu, thước kẻ, com pa.
- Cách thực hiện:
+ GV cho HS xem một số hình ảnh, mẫu trang trí, họa tiết có tính đối xứng
+ HS sáng tạo vẽ các mẫu họa tiết mới có tính đối xứng.
- Đánh giá hoạt động: Các hình vẽ có ứng dụng đúng tính đối xứng, có tính sáng tạo.
2. Biện pháp 2: Phát triển khả năng mô hình hóa toán học để chuyển đổi thông tin từ vấn đề thực tiễn thành bài toán khoa học.
Đối với những bài toán có nội dung thực tiễn GV cần tập cho HS quy trình giải bài toán theo các bước sau:
Bước 1: Xác định mô hình toán học của vấn đề thực tiễn
Sử dụng các mô hình toán học (hình biểu diễn, hình vẽ, ...) để mô tả các tình huống đặt ra trong bài toán thực tiễn.
Bước 2: Giải quyết các vấn đề toán học trong mô hìn
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
- Căn cứ Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) năm 2000 về định hướng chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa;
- Trong các năm học qua ngành giáo dục nói chung và trường THCS ..... nói riêng đã xác định trọng tâm của việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là phải phát huy tính tích cực, tự giác chủ động của người học, hình thành và phát triển năng, trau dồi các phẩm chất linh hoạt, độc lập sáng tạo của tư duy”. Bắt nguồn từ định hướng đó giáo viên cần phải học hỏi nghiên cứu, tìm tòi và áp dụng những phương pháp dạy học sao cho phù hợp với từng lớp, từng đối tượng học sinh, từng kiểu bài làm cho hiệu quả giờ học đạt cao nhất.
- Phát triển năng lực giải quyết vấn đề từ lâu đã được xác định là một trong những mục tiêu quan trọng của giáo dục. Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 thì năng lực giải quyết vấn đề là một trong những năng lực cốt lõi cần phải bồi dưỡng và phát triển cho người học. Trong quá trình dạy học ở trường THCS ....., thông qua việc trực tiếp giảng dạy kết hợp với việc dự giờ của các đồng nghiệp tôi nhận thấy: Các em thực sự có nhu cầu được giải quyết các vấn đề thực tiễn trong các giờ học toán để thỏa mãn trí tò mò, sự ham hiểu biết, thể hiện bản thân, tạo không khí học tập sôi nổi và hứng thú. Tuy nhiên việc dạy học còn chịu tác động nặng nề về thi cử nên các thầy cô thường truyền thụ kiến thức, rèn luyện kĩ năng giải toán mà ít chú trọng phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh.
- Vì vậy, người giáo viên phải biết gây hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em vào các hoạt động “trải nghiệm gắn liền với thực tế trong cuộc sống thường ngày”. Các hoạt động có nội dung toán học lý thú bổ ích phù hợp với nhận thức của học sinh, giúp học sinh lĩnh hội kiến thức toán học một cách hứng thú và dễ dàng hơn. Khi chúng ta đưa ra các hoạt động một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạy học môn toán sẽ được nâng cao. Dù dạy học sinh yếu kém hay học sinh giỏi thì việc gây hứng thú học tập cho học sinh là mấu chốt quan trọng để học sinh yêu thích và khắc ghi kiến thức.
- Chính vì những lý do trên, tôi đã tìm hiểu và xây dựng biện pháp “Phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn và sáng tạo cho học sinh lớp 8 thông qua việc tổ chức một số hoạt động khi dạy môn toán ở trường THCS .....”
I. Thực trạng công tác dạy và học môn toán ở trường THCS ..... – thành phố Bắc Giang
1. Ưu điểm
- Được sự quan tâm giúp đỡ tận tình của Ban giám hiệu nhà trường, tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất.
- Tổ chuyên môn thường xuyên tổ chức dự giờ để giáo viên học hỏi và đúc rút được một số kinh nghiệm về chuyên môn nghiệp vụ.
- Giáo viên được đào tạo qua trường lớp và được phân công giảng dạy đúng chuyên môn.
- Giáo viên bộ môn toán ở trường THCS ..... đa phần là các giáo viên trẻ nên việc tiếp cận công nghệ thông tin, đổi mới phương pháp trong dạy học có phần thuận lợi hơn.
- Học sinh ngoan, nghiêm túc thực hiện các nhiệm vụ mà giáo viên yêu cầu.
2. Hạn chế và nguyên nhân hạn chế
2.1. Giáo viên
- Thực trạng dạy và học môn Toán từ trước đến nay thường đi theo phương pháp dạy học cũ. Phương pháp này lấy người dạy học làm trung tâm, học sinh tiếp thu kiến thức trực tiếp khi đến lớp. Giáo viên sẽ đứng trên bục giảng thuyết trình về nội dung kiến thức và học sinh tiếp thu kiến thức đó một cách thụ động.
- Một số giáo viên đôi khi chưa tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạy học, chưa có được sự đầu tư đối với các tiết dạy trước khi lên lớp, bài giảng chưa tạo được sự hấp dẫn, hứng thú đối với học sinh.
2.2. Học sinh
- Học sinh chưa có phương pháp học tập hợp lý.
- Đa số học sinh khi giải Toán, ban đầu về cơ bản là quá trình bắt chước theo mẫu, tuân thủ quá trình nhận thức chung.
- Trên địa bàn mà trường tôi trực thuộc, một số học sinh là con em nhà nông, công nhân, nội trợ, … điều kiện kinh tế còn khó khăn nên việc đầu tư về vật chất cũng như thời gian cho con cái học tập chưa cao. Sự quan tâm kèm cặp con cái của phụ huynh còn hạn chế.
- Ý thức học tập của một số em chưa cao, phương pháp học tập chưa phù hợp, dẫn đến chất lượng học tập của một số học sinh chưa cao.
- Khả năng tự học ở nhà của các em còn hạn chế bởi các em không biết bắt đầu từ đâu và làm như thế nào. Vì vậy dẫn đến việc các em lười học, chán học.
II. Biện pháp tiến hành
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có viết: “Môn Toán ở trường phổ thông góp phần hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; phát triển kiến thức, kĩ năng then chốt và tạo cơ hội để HS được trải nghiệm, áp dụng toán học vào thực tiễn; tạo lập sự kết nối giữa các ý tưởng toán học, giữa Toán học với thực tiễn, giữa Toán học với các môn học khác, đặc biệt với các môn học thuộc lĩnh vực giáo dục STEM”.
Chính vì thế, nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn cho học sinh trong bộ môn toán 8 thì mỗi giáo viên cần xây dựng các hoạt động phù hợp với từng nội dung kiến thức.
VD: Khi dạy bài: “ Đối xứng trục” – Hình học 8, tôi đưa ra một số biện pháp sau:
1. Biện pháp 1: Tổ chức các hoạt động trải nghiệm
Hoạt động 1: Thực hành gấp giấy tìm trục đối xứng của các hình cơ bản
- Tổ chức thực hiện: Hoạt động theo nhóm 3 HS.
- Phân công nhiệm vụ:
+ HS1: gấp giấy để tìm trục đối xứng.
+ HS2: Kiểm tra lại.
+ HS3:Ghi chép kết quả.
- Yêu cầu cần đạt:
+ HS chuẩn bị trước ở nhà cắt được các hình cơ bản: tam giác thường, tam giác cân, tam giác đều, tứ giác, tứ giác đặc biệt, hình tròn,…
+ HS biết gấp đôi hình sao cho hai nửa chồng khít lên nhau để tìm trục đối xứng của các hình.
- Cách thực hiện:
+ HS gấp đôi các hình cơ bản theo sự hướng dẫn của GV.
+ GV quan sát theo dõi các nhóm thực hiện, hướng dẫn lại nếu các em chưa biết cách thực hiện.
+ Ghi chép kết quả thu được vào bảng tổng kết.
+ Mỗi nhóm cử đại diện lên trình bày kết quả.
+ Cả lớp cùng thảo luận, GV nhận xét và đánh giá kết quả của hoạt động 1.
Hoạt động 2: Tổ chức trò chơi cắt chữ
- Tổ chức thực hiện: Hoạt động theo nhóm 5 HS.
- Chuẩn bị: Giấy màu, kéo, bút chì, thước kẻ, com pa, keo dán, giấy A3 (hoặc giấy A4).
- Cách thực hiện:
+ Thể lệ cuộc chơi:
Trong thời gian 8 phút các đội phải cắt được các chữ có trục đối xứng và ghép lại thành câu có ý nghĩa rồi dán trên giấy A3 hoặc A4.
Đội nào cắt dán đúng các câu có ý nghĩa và có nhiều chữ có trục đối xứng là đội chiến thắng.
+ Yêu cầu cần đạt: các nét chữ đều, các nét thẳng không bị gãy khúc, các nét cong trơn đều, câu có ý nghĩa phù hợp.
- Đánh giá hoạt động:
+ Các nhóm đưa sản phẩm dán lên bảng.
+ Các nhóm nhận xét kết quả của các nhóm khác. Giáo viên nhận xét và đánh giá kết quả của hoạt động 2, công bố và tuyên dương nhóm giành chiến thắng
Hoạt động 3: Em tập làm nhà thiết kế
- Tổ chức thực hiện: Học sinh hoạt động cá nhân
- Chuẩn bị: Giấy A3 (hoặc A4), bút chì, gom tẩy, màu, thước kẻ, com pa.
- Cách thực hiện:
+ GV cho HS xem một số hình ảnh, mẫu trang trí, họa tiết có tính đối xứng
+ HS sáng tạo vẽ các mẫu họa tiết mới có tính đối xứng.
- Đánh giá hoạt động: Các hình vẽ có ứng dụng đúng tính đối xứng, có tính sáng tạo.
2. Biện pháp 2: Phát triển khả năng mô hình hóa toán học để chuyển đổi thông tin từ vấn đề thực tiễn thành bài toán khoa học.
Đối với những bài toán có nội dung thực tiễn GV cần tập cho HS quy trình giải bài toán theo các bước sau:
Bước 1: Xác định mô hình toán học của vấn đề thực tiễn
Sử dụng các mô hình toán học (hình biểu diễn, hình vẽ, ...) để mô tả các tình huống đặt ra trong bài toán thực tiễn.
Bước 2: Giải quyết các vấn đề toán học trong mô hìn