GIÁO ÁN Giáo án ngữ văn lớp 9 kết nối tri thức HỌC KÌ 2 NĂM 2024-2025

[Yopovn]

Giáo án ngữ văn lớp 9 kết nối tri thức HỌC KÌ 2 NĂM 2024-2025 được soạn dưới dạng file word gồm 233 trang. Các bạn xem và tải giáo án ngữ văn lớp 9 kết nối tri thức về ở dưới.
BÀI 6. GIẢI MÃ NHỮNG BÍ MẬT

(Đọc và Thực hành tiếng Việt: 9 tiết; Viết: 3 tiết; Nói và nghe: 1 tiết)​

MỤC TIÊU

Bài học góp phần phát triển các năng lực và phẩm chất sau cho HS:

VỀ NĂNG LỰC

Năng lực đặc thù (năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học)

Nhận biết và phân tích được một số yếu tố trong truyện trinh thám như: không gian, thời gian, chi tiết, cốt truyện, nhân vật chính, lời người kể chuyện.

Nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm, lối sống và cách thưởng thức, đánh giá của cá nhân do VB đã học mang lại.

Nhận biết được các kiểu câu ghép, kết từ để nối các vế câu ghép; biết lựa chọn câu đơn hoặc câu ghép trong hoạt động giao tiếp.

Viết được một truyện kể sáng tạo, có thể mô phỏng một truyện đã đọc; sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong truyện.

Biết kể một câu chuyện tưởng tượng (có bối cảnh, nhân vật, cốt truyện,...).

Năng lực chung (năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo)

Biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp, thực hiện được các nhiệm vụ học tập theo nhóm.

Biết phân tích, tóm tắt những thông tin liên quan từ nhiều nguồn khác nhau; hình thành được ý tưởng dựa trên các nguồn thông tin đã cho.

VỀ PHẨM CHẤT

Sống trung thực, trách nhiệm; tôn trọng pháp luật.

B. PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN VÀ CHUẨN BỊ CỦA HỌC SINH

Nội dung dạy học​	Phương pháp, phương tiện​	Chuẩn bị của HS​
Đọc hiểu VB: Ba chàng sinh viên (3 tiết)	Phương pháp: đọc sáng tạo, gợi mở, dạy học hợp tác, đóng vai,... Phương tiện: SGK, máy tính, máy chiếu, phiếu học tập.	Đọc phần Tri thức ngữ văn trong SGK (tr. 5 - 6). Thực hiện phiếu học tập số 1, 2.

Nội dung dạy học	Phương pháp, phương tiện​	Chuẩn bị của HS​
Thực hành tiếng Việt Các kiểu câu ghép và phương tiện nối các vế câu ghép (1 tiết)	- Phương pháp: phân tích ngôn ngữ, gợi mở, dạy học hợp tác,... - Phương tiện: SGK, máy tính, máy chiếu.	Đọc phần Tri thức ngữ văn trong SGK (tr. 6); đọc khung Nhận biết câu ghép đẳng lập, câu ghép chính phụ trong SGK (tr. 15 - 16) và vẽ sơ đổ tư duy thể hiện nội dung kiến thức.
Đọc hiểu VB: Bài hát đồng sáu xu (3 tiết)	Phương pháp: đọc sáng tạo, gợi mở, dạy học hợp tác,. Phương tiện: SGK, máy tính, máy chiếu, phiếu học tập.	Đọc VB, trả lời các câu hỏi sau khi đọc trong SGK (tr. 23).
Đọc hiểu VB: Phạm Xuân Ẩn - tên người như cuộc đời (1 tiết)	Phương pháp: đọc sáng tạo, gợi mở, dạy học hợp tác,. Phương tiện: SGK, máy tính, máy chiếu.	Đọc VB, trả lời các câu hỏi sau khi đọc trong SGK (tr. 28).
Thực hành tiếng Việt Lựa chọn câu đơn hoặc câu ghép (1 tiết)	Phương pháp: phân tích ngôn ngữ, gợi mở, dạy học hợp tác,. Phương tiện: SGK, máy tính, máy chiếu.	Đọc phần Tri thức ngữ văn trong SGK (tr. 6); đọc khung Mục đích của việc lựa chọn câu đơn hoặc câu ghép trong SGK (tr. 28).
Viết Viết truyện kể sáng tạo (3 tiết)	Phương pháp: gợi mở, dạy học hợp tác,. Phương tiện: SGK, máy tính, máy chiếu, bảng kiểm.	Chuẩn bị ý tưởng cho truyện kể sáng tạo (mang đến lớp truyện tranh hoặc “truyện chữ” mà em dựa vào để sáng tác).
Nói và nghe Kể một câu chuyện tưởng tượng (1 tiết)	Phương pháp: gợi mở, dạy học hợp tác,. Phương tiện: SGK, máy tính, máy chiếu, bảng kiểm.	Chuẩn bị nội dung nói: thực hiện phiếu ghi chú (phiếu học tập số 8).

C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

TÌM HIỂU KHÁI QUÁT VỀ BÀI HỌC

Mục tiêu

HS nhận biết được chủ đề và thể loại chính được học trong bài.

Nội dung hoạt động

HS đọc SGK, trả lời câu hỏi, từ đó hiểu được nội dung khái quát của bài học.

3. Tổ chức thực hiện

Hoạt động của GV​	Hoạt động của HS​	Sản phẩm cần đạt​
GV yêu cầu HS đọc phần Giới thiệu bài học, nêu chủ đề của bài và thể loại chính được học trong bài.	HS nêu chủ đề của bài và thể loại chính được học.	Chủ đề bài học Giải mã những bí mật: Việc khám phá, giải mã những bí ẩn không chỉ để thoả mãn trí tò mò, khả năng phán đoán, mà còn góp phần giúp con người giải quyết nhiều vấn đề hệ trọng của cuộc sống. Thể loại VB đọc chính: truyện trinh thám.

ĐỌC VĂN BẢN 1 (TIẾT 1, 2, 3)

BA CHÀNG SINH VIÊN
(A-thơ Cô-nan Đoi-lơ)​

Hoạt động 1. Khởi động

Mục tiêu

HS định hướng được nội dung bài học; tạo được hứng thú, khơi gợi nhu cầu hiểu biết của HS; kết nối trải nghiệm của HS với nội dung VB.

Nội dung hoạt động

HS vận dụng trải nghiệm về cuộc sống và nghệ thuật để trả lời câu hỏi.

3. Tổ chức thực hiện

Hoạt động của GV	Hoạt động của HS​	Sản phẩm cần đạt​
GV yêu cầu HS: Nêu hiểu biết về công việc của một thám tử. Nêu tên một nhân vật thám tử trong tác phẩm văn học hoặc bộ phim mà em biết và chia sẻ ngắn gọn cảm nhận của em về nhân vật đó.	HS trình bày hiểu biết về công việc của một thám tử và chia sẻ ngắn gọn cảm nhận về nhân vật thám tử trong một tác phẩm văn học hoặc bộ phim.	Nêu công việc của một thám tử. Ví dụ: thực hiện các hoạt động điều tra, theo dõi, giám sát, xác minh các vụ việc một cách độc lập theo yêu cầu. Chia sẻ cảm nhận về một nhân vật thám tử trong tác phẩm văn học hoặc bộ phim. Ví dụ: thám tử Sơ-lốc Hôm trong sáng tác của A-thơ Cô-nan Đoi-lơ, Héc-quyn Poa-rô trong sáng tác của A-ga-thơ Crít-xti, Cô-nan trong truyện tranh của Gô-sô Ao-da-ma,...

Hoạt động 2. Hình thành kiến thức mới

Mục tiêu

- Nhận biết và phân tích được một số yếu tố trong truyện trinh thám Ba chàng sinh viên như: không gian, thời gian, chi tiết, cốt truyện, nhân vật chính, lời người kể chuyện.

- Nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm, lối sống và cách thưởng thức, đánh giá của cá nhân do VB đã học mang lại.

Nội dung hoạt động

HS đọc VB, vận dụng tri thức ngữ văn, làm việc cá nhân và làm việc nhóm để hoàn thành nhiệm vụ.

3. Tổ chức thực hiện

Hoạt động của GV​	Hoạt động của HS​	Sản phẩm cần đạt​
GV yêu cầu HS trao đổi cặp đôi về nhiệm vụ 1 trong phiếu học tập số 1 (đã thực hiện ở nhà). GV mời HS trình bày ngắn gọn thông tin giới thiệu về nhà văn A-thơ Cô-nan Đoi-lơ (HS đã chuẩn bị ở nhà, nhiệm vụ 2 trong phiếu học tập số 1). GV hỏi: Em đã được đọc nhiều tác phẩm truyện và bước đầu tìm hiểu đặc điểm của truyện trinh thám. Dựa vào những hiểu biết đó, em định hướng sẽ thực hiện những hoạt động nào để đọc hiểu truyện Ba chàng sinh viên?	HS trao đổi cặp đôi và trình bày kết quả thảo luận. HS trình bày vài nét thông tin về tác giả. HS trả lời câu hỏi, thảo luận, góp ý.	Tìm hiểu chung 1. Khám phá tri thức ngữ văn Điền đúng được các từ ngữ vào chỗ trống: quá trình điều tra vụ án; bí ẩn, bất ngờ hiện trường; chi tiết, cụ thể; bằng chứng phạm tội phần đầu tác phẩm; tháng, năm hay tình huống; chịu áp lực; tìm ra kẻ phạm tội vụ án và hành trình phá án của người điều tra e. người điều tra, nạn nhân, nghi phạm, thủ phạm g. bí ẩn, li kì; bất ngờ h. thứ nhất hoặc ngôi thứ ba Tác giả A-thơ Cô-nan Đoi-lơ A-thơ Cô-nan Đoi-lơ (1859 - 1930) là nhà văn người Xcốt-len. Ông nổi tiếng trên toàn thế giới với truyện trinh thám, trong đó nhân vật chính là Sơ-lốc Hôm. 3. Định hướng cách đọc hiểu truyện trinh thám Khi đọc truyện trinh thám, cần tóm tắt cốt truyện, xác định vụ án cần điều tra, tìm hiểu nhân vật người điều tra, chỉ ra những nét đặc sắc trong nghệ thuật của tác phẩm, tìm chủ đề của truyện,...

Hoạt động của GV​	Hoạt động của HS​	Sản phẩm cần đạt​
GV yêu cầu HS trao đổi cặp đôi: Dựa vào nhiệm vụ 1 trong phiếu học tập số 2 (đã chuẩn bị ở nhà) để tóm tắt tác phẩm. GV yêu cầu HS: Từ việc đọc VB ở nhà và tóm tắt nội dung truyện, em hãy đọc diễn cảm một phần trong VB mà em thấy thích nhất; chia sẻ lí do vì sao em ấn tượng với đoạn đó. GV yêu cầu HS trao đổi về một số từ ngữ khó trong VB. GV cho HS trả lời cá nhân nhiệm vụ 2 trong phiếu học tập số 2. GV yêu cầu HS tìm ra các chi tiết cho thấy không gian, thời gian xảy ra vụ việc.	HS trình bày nhiệm vụ 1 trong phiếu học tập số 2. HS đọc diễn cảm VB (có thể đọc phân vai). HS đọc chú thích một số từ ngữ khó. HS trả lời câu hỏi, trao đổi, thảo luận.	II. Khám phá VB 1. Tìm hiểu cốt truyện, vụ án cần điều tra, hệ thống nhân vật, ngôi kể a. Cốt truyện Chuỗi sự kiện của tác phẩm: Vụ việc gây lo lắng, hoảng hốt: Có kẻ đã vào văn phòng của thầy Xôm để chép trộm đề thi trước ngày diễn ra cuộc thi giành học bổng có giá trị cao. Hành trình phá án: Thám tử Sơ-lốc Hôm tới văn phòng của thầy Xôm để xem xét, nghiên cứu hiện trường nhằm tìm ra thủ phạm. Cuộc điều tra tuy nhanh nhưng đã xác định rõ được nghi phạm là ba sinh viên ở cùng toà nhà với thầy Xôm. Công bố sự thật: Sơ-lốc Hôm đã tới gặp thầy Xôm và khuyên ông vẫn tổ chức cuộc thi. Thám tử đã lập ra một “toà án nho nhỏ” để chỉ ra thủ phạm là Ghi-crít và người đã che giấu tội lỗi của anh ta là người hầu Ben-ni-xtơ. Từ ngữ chỉ đơn vị đo: inch, foot. b. Vụ việc cần điều tra Vụ việc: chép trộm đề thi. Không gian xảy ra vụ việc: văn phòng của thầy Xôm. Phòng làm việc có một cửa sổ gắn lưới sắt và nhìn ra khoảng sân rêu phong của ngôi trường cổ kính. Thầy Xôm ở tầng một. Ở các tầng trên là ba sinh viên, mỗi người ở một tầng. Thời gian xảy ra vụ việc: Buổi chiều trước ngày diễn ra kì thi.

Hoạt động của GV​	Hoạt động của HS​	Sản phẩm cần đạt​
GV hỏi: Chỉ ra các chi tiết cho thấy áp lực về thời gian của cuộc điều tra. Việc tạo ra áp lực về thời gian điều tra như vậy có tác dụng gì? GV tổ chức cho HS làm việc theo nhóm để thực hiện yêu cầu 1 trong phiếu học tập số 3: Tìm hiểu nhân vật thám tử Sơ-lốc Hôm. GV yêu cầu HS đọc lại một phần VB từ “Thầy Xôm, từ lúc thầy nói rằng không có ai” đến “Tôi nói đúng chứ, cậu Ghi-crít?” (SGK, tr. 11 - 12).	HS trả lời câu hỏi. HS thực hiện nhiệm vụ theo nhóm; trình bày, trao đổi, thảo luận. HS đọc diễn cảm.	Thời gian điều tra: chỉ giới hạn trong một đêm (Ông giám học nói: Mai là thi rồi. Tối nay tôi buộc phải đưa ra quyết định dứt khoát. Tôi không thể để kì thi diễn ra khi đề thi bị ỊỘ...Ỵ Tác dụng: tạo độ căng, kịch tính cho câu chuyện và gây sự tò mò, căng thẳng, lôi cuốn người đọc; cho thấy sự tự tin và tài năng của thám tử Sơ-lốc Hôm. Hệ thống nhân vật Người điều tra: thám tử Sơ-lốc Hôm và người bạn Oát-xơn. Nạn nhân: thầy Xôm. Nghi phạm: ba sinh viên (Đao-lát Rát, Ghi-crít, Mai Mắc Le-rờn). Thủ phạm: Ghi-crít. Ngôi kể Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất qua lời của nhân vật Oát-xơn - người bạn thân thiết, đổng thời là cộng sự đắc lực của Sơ-lốc Hôm. 2. Tìm hiểu nhân vật thám tử Sơ-lốc Hôm Cách thức giúp Sơ-lốc Hôm đi đến kết luận về người có hành động gian dối trước khi kì thi diễn ra: + Loại trừ giả thiết: người thợ in không liên quan vì nếu muốn, anh ta có thể chép lại đề thi ngay tại nhà mình. Sinh viên Đao-lát Rát cũng không liên quan vì khi anh ta vào phòng thầy Xôm, bản in thử vẫn cuộn lại, anh ta không thể biết đó là gì. + Xem xét hiện trường: quan sát khung cửa sổ, Sơ-lốc Hôm nhận thấy mình cao sáu foot, vậy mà phải cố lắm mới nhìn ra được

Hoạt động của GV​	Hoạt động của HS​	Sản phẩm cần đạt​
- GV hỏi: Để tạo nên sự hấp dẫn của truyện trinh thám, nhà văn thường đánh lạc hướng suy luận của người đọc để cuối cùng, chân tướng sự việc lộ diện bất ngờ. Đặc điểm này được thể hiện như thế nào trong truyện Ba chàng sinh viên? (Gợi ý: Đặc điểm của ba sinh viên khiến người đọc nghi ngờ ai là thủ phạm chép trộm đề thi? Thầy Xôm và Oát-xơn nghi ngờ ai? Cuối cùng, những ai có liên quan trong vụ chép trộm đề thi?)	- HS trả lời câu hỏi.	tờ giấy để trên bàn giữa phòng. Từ đó, vị thám tử hướng sự chú ý vào cậu sinh viên có thân hình rất cao. Mẩu đất trên bàn ngoài phòng làm việc chứng tỏ kẻ chép trộm đề thi đặt đôi giày ở đó, vết rách do đinh giày để lại trên mặt bàn hằn rõ theo hướng phòng ngủ cho thấy chiếc giày bị kéo về hướng đó và thủ phạm đã trốn trong phòng ngủ. + Tìm kiếm bằng chứng: Vị thám tử đã đến sân nhảy xa và nhận thấy loại đất sét đen cứng được đổ trong hố nhảy cùng một ít mùn cưa rải lên bề mặt chính là loại đất bám quanh đinh giày vương ở bàn và mẩu đất thứ hai rã ra, rơi xuống sàn phòng ngủ. Nhận xét về tài năng của vị thám tử: Sơ-lốc Hôm thông minh, có khả năng phán đoán nhanh nhạy, quan sát tinh tường, phân tích sắc sảo, suy luận lô-gíc,... 3. Tìm hiểu vài nét về nghệ thuật của tác phẩm Câu chuyện có tính bí ẩn, bất ngờ. Nhà văn đã sáng tạo một số chi tiết có vai trò đánh lạc hướng suy luận của người đọc: + Đặc điểm của các sinh viên ở cùng toà nhà với thầy Xôm: Ghi-crít - một sinh viên chăm chỉ, tử tế và là vận động viên giỏi - sống ở tầng hai. Đao-lát Rát sống ở tầng ba. Cậu học tốt nhưng môn tiếng Hy Lạp yếu. Sống ở tầng trên cùng là Mai Mắc Le-rờn. Cậu ta được xem là sáng dạ nhất trường, nhưng lại lười học, ương ngạnh, ăn chơi và vô kỉ luật. Cậu ta suýt bị đuổi học ngay trong năm thứ nhất vì dính vào một vụ bài bạc. Cả học kì này, cậu ta toàn rong chơi.

THẦY CÔ TẢI NHÉ!