- Tham gia
- 28/1/21
- Bài viết
- 84,405
- Điểm
- 113
tác giả
TUYỂN TẬP TÀI LIỆU Bồi dưỡng hsg địa 10,11,12 LINK DRIVE được soạn dưới dạng file PDF gồm các links trang. Các bạn xem và tải về ở dưới.
TÀI LIỆU CHUYÊN ĐỀ:
BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN ĐỊA LÍ
PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM
Sưu tầm và biên tập: NGUYỄN TOÀN
ĐỒNG THÁP, 4/2015
CHUYÊN ĐỀ: BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN ĐỊA LÍ
PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM
03.2015
0775 88 41 90
2 Nguyễn Toàn nguyentoan2696@yahoo.com.vn
PHẦN 2: CÁC LOẠI CÂU HỎI VÀ HƯỚNG DẪN PHƯƠNG PHÁP TRẢ LỜI
Phân chia các dạng bài tập cơ bản:
Dạng 1: Câu hỏi trình bày, phân tích, chứng minh các đặc điểm của địa hình VN. Giải thích các đặc
điểm
Dạng 2: Chứng minh sự đa dạng và phân hóa đa dạng của địa hình VN. Giải thích sự phân hoá đó.
Dạng 3: Phân tích ảnh hưởng của địa hình đến các thành phần tự nhiên, phân bố dân cư, phát triển
KT-XH
Dạng 4: Phân tích lát cắt, vẽ lát cắt địa hình
Như vậy để đạt kết quả cao khi làm các dạng bài tập trên, đòi hỏi học sinh phải có kĩ năng khai thác
Atlat trên cơ sở nắm chắc, hiểu sâu kiến thức và vận dụng linh hoạt trong các dạng câu hỏi khác nhau.
DẠNG 1: TRÌNH BÀY, PHÂN TÍCH, CHỨNG MINH CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐỊA HÌNH
VIỆT NAM – GIẢI THÍCH CÁC ĐẶC ĐIỂM.
Đối với nội dung về địa hình Việt Nam thì học sinh cần phải bám sát các trang Atlat địa hình: Trang
6, trang 13, 14
* Cách thức chung:
- Xác định dạng câu hỏi: Trình bày, chứng minh...
- Tái hiện kiến thức cơ bản về đặc điểm chung của địa hình: địa hình nhiều đồi núi, chủ yếu núi
thấp. Cấu trúc đa dạng. Địa hình nhiệt đới ẩm gió mùa..
- Dựa vào Atlat nêu các dẫn chứng cụ thể về đặc điểm đó:
+ Địa hình nhiều đồi núi: dẫn chứng đồi núi chiếm bao nhiêu, phân bố chủ yếu...
+ Cấu trúc đa dạng: hướng nghiêng, hướng núi, hình thái, phân bậc...
- Giải thích đặc điểm chung của địa hình: tìm mối liên hệ giữa các nhân tố tác động, khái quát hoá
để đưa các lí do :
+ Địa hình nhiều đồi núi: liên quan đến lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ, trải qua nhiều giai
đoạn lâu dài, phức tạp với nhiều chu kì nâng lên, định hình dạng địa hình núi ưu thế...
+ Cấu trúc đa dạng do chịu tác động của nội lực và ngoại lực...
+ Hướng núi: do sự định hướng của các khối nền cổ...
+ Hướng nghiêng: do vận động Himalaya nâng cao ở phía Tây Băc, nước ta ở phía Đông Nam, xa
ảnh hưởng của vận động này nên vận động yếu dần hướng TB-ĐN.
+ Địa hình nhiệt đới ẩm gió mùa: do kí hậu nhiệt đới ẩm gây ra qua trình xâm thực và bồi tụ...
❖ Ví dụ cụ thể
Câu 1: Chứng minh Việt Nam là đất nước nhiều đồi núi, chủ yếu là đồi núi thấp. Giải thích đặc
điểm đó.
Dàn bài
B1. Dạng câu hỏi: Chứng minh
B2. Bằng chứng:
* Nhiều đồi núi:
- Tỉ lệ diện tích
- Phân bố
* Chủ yếu là đồi núi thấp
- Tỉ lệ diện tích đồi núi thấp
- Tỉ lệ diện tích núi cao.
B1. Dạng câu hỏi giải thích
B2. Lí do: dựa vào lịch sử hình thành và phát triển
lãnh thổ
- Giai đoạn Cổ kiến tạo: địa hình đồi núi
- Giai đoạn Tân kiến tạo:
+ Thời kì đầu chịu tác động của ngoại lực
nên địa hình đồi núi bị bào mòn, hạ thấp
+ Sau đó do tác động của vận động tạo
núi Anpo-Himalaya địa hình được nâng lên nhưng
cường độ nâng không mạnh.
CHUYÊN ĐỀ: BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN ĐỊA LÍ
PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM
03.2015
0775 88 41 90
3 Nguyễn Toàn nguyentoan2696@yahoo.com.vn
HƯỚNG DẪN
1. Việt Nam là đất nước nhiều đồi núi, chủ yếu là đồi núi thấp.
a) Đất nước nhiều đồi núi:
- Hệ thống núi kéo dài từ biên giới Việt Trung đến Đông Nam Bộ theo hướng Tây Bắc - Đông Nam
với chiều dài trên 1400 km. Đồi núi tạo thành biên giới tự nhiên giữa Việt Nam với Trung Quốc , với lào
ở phía Bắc và phía Tây.
- Đồi núi chiếm hơn 3⁄4 diện t ch. Đồng bằng chỉ chiếm 1⁄4. Ngay trên các vùng đồng bằng còn có
nhiều núi sót.
- Các dãy núi nhô ra sát biển chia cắt các đồng bằng duyên hải như dãy Hoành Sơn, Bạch Mã.
b) Đất nước nhiều đồi núi nhưng chủ yếu là đồi núi thấp
- Địa hình đồi núi thấp chiếm hơn 60% diện tích nước ta. Nếu kể cả đồng bằng thì địa hình thấp
dưới 1000m chiếm 85% diện tích.
- Địa hình cao trên 2000m chỉ chiếm khoảng 1% diện tích. Điển hình nhất của địa hình này là vùng
núi cao Hoàng Liên Sơn.
c) Giải thích
Đặc điểm trên của địa hình Việt Nam là do có mối quan hệ mật thiết với lịch sử phát triển của tự
nhiên thế giới.
- Lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ nước ta rất lâu dài và phức tạp gồm nhiều giai đoạn khác
nhau với nhiều pha nâng lên, hạ xuống.
- Trong giai đoạn Cổ kiến tạo, tại lãnh thổ nước ta có nhiều khu vực chìm ngập dưới biển trong các
pha trầm tích đã được nâng lên trong các pha uốn nếp của các kì vận động tạo núi Calêdôni và Hecxini
(thuộc đại Cổ sinh), các kì vận động tạo núi Inđôxini và Kimêri (thuộc đại Trung sinh). Do vậy đến cuối
đại Trung sinh lãnh thổ nước ta đã được hình thành với dạng địa hình chiếm ưu thế là đồi núi.
- Sau khi kết thúc giai đoạn Cổ kiến tạo, lãnh thổ nước ta trải qua một thời kì tương đối ổn định và
tiếp tục được hoàn thiện dưới chế độ lục địa chủ yếu chịu sự tác động của các quá trình ngoại lực, địa
hình bị bào mòn, hạ thấp.
- Do ảnh hưởng của vận động kiến tạo Anpơ – Himalaya trong đại Tân sinh địa hình nước ta được
nâng lên nhưng cường độ nâng không mạnh (chỉ nâng mạnh ở phía tây và phía bắc, yếu dần về phía
đông – đông nam) nên địa hình nước ta chủ yếu là núi thấp.
Một số câu hỏi khác có cách triển khai tương tự:
Câu a: Dựa vào atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, chứng minh rằng cấu trúc địa hình Việt
Nam gồm 2 hướng chính là hướng tây bắc – đông nam và hướng vòng cung. Giải thích nguyên nhân?
Câu b: Dựa vào atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, chứng minh cấu trúc địa hình nước ta là
cấu trúc cổ, được tân kiến tạo làm trẻ lại, có sự phân bậc theo độ cao và có hướng nghiêng tây bắc –
đông nam thấp dần ra biển. Giải thích nguyên nhân
Câu c: Dựa vào atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, chứng minh địa hình nước ta là địa hình
của vùng nhiệt đới ẩm gió mùa. Ở địa phương em chủ yếu là dạng địa hình gì? Dạng địa hình đó có
thuận lợi gì đối với sự phát triển kinh tế xã hội
Câu d: Trình bày khái quát các đặc điểm chung của địa hình Việt Nam.
Câu e: Chứng minh địa hình miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ thể hiện rõ đặc
links
thầy cô tải nhé!
TÀI LIỆU CHUYÊN ĐỀ:
BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN ĐỊA LÍ
PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM
Sưu tầm và biên tập: NGUYỄN TOÀN
ĐỒNG THÁP, 4/2015
CHUYÊN ĐỀ: BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN ĐỊA LÍ
PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM
03.2015
0775 88 41 90
2 Nguyễn Toàn nguyentoan2696@yahoo.com.vn
PHẦN 2: CÁC LOẠI CÂU HỎI VÀ HƯỚNG DẪN PHƯƠNG PHÁP TRẢ LỜI
Phân chia các dạng bài tập cơ bản:
Dạng 1: Câu hỏi trình bày, phân tích, chứng minh các đặc điểm của địa hình VN. Giải thích các đặc
điểm
Dạng 2: Chứng minh sự đa dạng và phân hóa đa dạng của địa hình VN. Giải thích sự phân hoá đó.
Dạng 3: Phân tích ảnh hưởng của địa hình đến các thành phần tự nhiên, phân bố dân cư, phát triển
KT-XH
Dạng 4: Phân tích lát cắt, vẽ lát cắt địa hình
Như vậy để đạt kết quả cao khi làm các dạng bài tập trên, đòi hỏi học sinh phải có kĩ năng khai thác
Atlat trên cơ sở nắm chắc, hiểu sâu kiến thức và vận dụng linh hoạt trong các dạng câu hỏi khác nhau.
DẠNG 1: TRÌNH BÀY, PHÂN TÍCH, CHỨNG MINH CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐỊA HÌNH
VIỆT NAM – GIẢI THÍCH CÁC ĐẶC ĐIỂM.
Đối với nội dung về địa hình Việt Nam thì học sinh cần phải bám sát các trang Atlat địa hình: Trang
6, trang 13, 14
* Cách thức chung:
- Xác định dạng câu hỏi: Trình bày, chứng minh...
- Tái hiện kiến thức cơ bản về đặc điểm chung của địa hình: địa hình nhiều đồi núi, chủ yếu núi
thấp. Cấu trúc đa dạng. Địa hình nhiệt đới ẩm gió mùa..
- Dựa vào Atlat nêu các dẫn chứng cụ thể về đặc điểm đó:
+ Địa hình nhiều đồi núi: dẫn chứng đồi núi chiếm bao nhiêu, phân bố chủ yếu...
+ Cấu trúc đa dạng: hướng nghiêng, hướng núi, hình thái, phân bậc...
- Giải thích đặc điểm chung của địa hình: tìm mối liên hệ giữa các nhân tố tác động, khái quát hoá
để đưa các lí do :
+ Địa hình nhiều đồi núi: liên quan đến lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ, trải qua nhiều giai
đoạn lâu dài, phức tạp với nhiều chu kì nâng lên, định hình dạng địa hình núi ưu thế...
+ Cấu trúc đa dạng do chịu tác động của nội lực và ngoại lực...
+ Hướng núi: do sự định hướng của các khối nền cổ...
+ Hướng nghiêng: do vận động Himalaya nâng cao ở phía Tây Băc, nước ta ở phía Đông Nam, xa
ảnh hưởng của vận động này nên vận động yếu dần hướng TB-ĐN.
+ Địa hình nhiệt đới ẩm gió mùa: do kí hậu nhiệt đới ẩm gây ra qua trình xâm thực và bồi tụ...
❖ Ví dụ cụ thể
Câu 1: Chứng minh Việt Nam là đất nước nhiều đồi núi, chủ yếu là đồi núi thấp. Giải thích đặc
điểm đó.
Dàn bài
B1. Dạng câu hỏi: Chứng minh
B2. Bằng chứng:
* Nhiều đồi núi:
- Tỉ lệ diện tích
- Phân bố
* Chủ yếu là đồi núi thấp
- Tỉ lệ diện tích đồi núi thấp
- Tỉ lệ diện tích núi cao.
B1. Dạng câu hỏi giải thích
B2. Lí do: dựa vào lịch sử hình thành và phát triển
lãnh thổ
- Giai đoạn Cổ kiến tạo: địa hình đồi núi
- Giai đoạn Tân kiến tạo:
+ Thời kì đầu chịu tác động của ngoại lực
nên địa hình đồi núi bị bào mòn, hạ thấp
+ Sau đó do tác động của vận động tạo
núi Anpo-Himalaya địa hình được nâng lên nhưng
cường độ nâng không mạnh.
CHUYÊN ĐỀ: BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN ĐỊA LÍ
PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM
03.2015
0775 88 41 90
3 Nguyễn Toàn nguyentoan2696@yahoo.com.vn
HƯỚNG DẪN
1. Việt Nam là đất nước nhiều đồi núi, chủ yếu là đồi núi thấp.
a) Đất nước nhiều đồi núi:
- Hệ thống núi kéo dài từ biên giới Việt Trung đến Đông Nam Bộ theo hướng Tây Bắc - Đông Nam
với chiều dài trên 1400 km. Đồi núi tạo thành biên giới tự nhiên giữa Việt Nam với Trung Quốc , với lào
ở phía Bắc và phía Tây.
- Đồi núi chiếm hơn 3⁄4 diện t ch. Đồng bằng chỉ chiếm 1⁄4. Ngay trên các vùng đồng bằng còn có
nhiều núi sót.
- Các dãy núi nhô ra sát biển chia cắt các đồng bằng duyên hải như dãy Hoành Sơn, Bạch Mã.
b) Đất nước nhiều đồi núi nhưng chủ yếu là đồi núi thấp
- Địa hình đồi núi thấp chiếm hơn 60% diện tích nước ta. Nếu kể cả đồng bằng thì địa hình thấp
dưới 1000m chiếm 85% diện tích.
- Địa hình cao trên 2000m chỉ chiếm khoảng 1% diện tích. Điển hình nhất của địa hình này là vùng
núi cao Hoàng Liên Sơn.
c) Giải thích
Đặc điểm trên của địa hình Việt Nam là do có mối quan hệ mật thiết với lịch sử phát triển của tự
nhiên thế giới.
- Lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ nước ta rất lâu dài và phức tạp gồm nhiều giai đoạn khác
nhau với nhiều pha nâng lên, hạ xuống.
- Trong giai đoạn Cổ kiến tạo, tại lãnh thổ nước ta có nhiều khu vực chìm ngập dưới biển trong các
pha trầm tích đã được nâng lên trong các pha uốn nếp của các kì vận động tạo núi Calêdôni và Hecxini
(thuộc đại Cổ sinh), các kì vận động tạo núi Inđôxini và Kimêri (thuộc đại Trung sinh). Do vậy đến cuối
đại Trung sinh lãnh thổ nước ta đã được hình thành với dạng địa hình chiếm ưu thế là đồi núi.
- Sau khi kết thúc giai đoạn Cổ kiến tạo, lãnh thổ nước ta trải qua một thời kì tương đối ổn định và
tiếp tục được hoàn thiện dưới chế độ lục địa chủ yếu chịu sự tác động của các quá trình ngoại lực, địa
hình bị bào mòn, hạ thấp.
- Do ảnh hưởng của vận động kiến tạo Anpơ – Himalaya trong đại Tân sinh địa hình nước ta được
nâng lên nhưng cường độ nâng không mạnh (chỉ nâng mạnh ở phía tây và phía bắc, yếu dần về phía
đông – đông nam) nên địa hình nước ta chủ yếu là núi thấp.
Một số câu hỏi khác có cách triển khai tương tự:
Câu a: Dựa vào atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, chứng minh rằng cấu trúc địa hình Việt
Nam gồm 2 hướng chính là hướng tây bắc – đông nam và hướng vòng cung. Giải thích nguyên nhân?
Câu b: Dựa vào atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, chứng minh cấu trúc địa hình nước ta là
cấu trúc cổ, được tân kiến tạo làm trẻ lại, có sự phân bậc theo độ cao và có hướng nghiêng tây bắc –
đông nam thấp dần ra biển. Giải thích nguyên nhân
Câu c: Dựa vào atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, chứng minh địa hình nước ta là địa hình
của vùng nhiệt đới ẩm gió mùa. Ở địa phương em chủ yếu là dạng địa hình gì? Dạng địa hình đó có
thuận lợi gì đối với sự phát triển kinh tế xã hội
Câu d: Trình bày khái quát các đặc điểm chung của địa hình Việt Nam.
Câu e: Chứng minh địa hình miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ thể hiện rõ đặc
links
thầy cô tải nhé!